© wikimedia commons
Waarom laat Jezus iemand anders verrijzen voor Hij zelf uit de dood verrijst? De vraag rijst regelmatig wanneer de evangelietekst over Lazarus ter sprake komt. Daarin vertelt Johannes hoe Jezus te horen krijgt dat Lazarus, een goede vriend van Hem, ziek is. Verder krijgen we te lezen dat Maria, de zus van Lazarus, Jezus eerder met geurige olie had gezalfd en Zijn voeten met haar haren had afgedroogd. Gek genoeg lijkt Jezus, eens Hij het bericht over de zieke Lazarus ontvangt, te treuzelen in plaats van meteen naar hem toe te gaan. Tegelijk trachten Zijn leerlingen Hem te overhalen niét naar Judea te gaan omdat de Joden Hem daar hadden willen stenigen.
Onderweg naar Judea krijgen Jezus en Zijn volgelingen te horen dat Lazarus gestorven is. Marta, ook een zus van Lazarus, en even later ook Maria verwoorden wat ook wij misschien denken als we dit lezen: als Jezus erbij was geweest, als Hij wat sneller was afgekomen, was Lazarus nog in leven geweest. En dan komt de kat op koord: Jezus vertelt waarom alles zo gelopen is. De dood van Lazarus is een kans om Gods Zoon te verheerlijken en om het geloof van de mensen te bevestigen. Het eerste wordt duidelijk als Jezus in staat blijkt om Lazarus terug tot leven te wekken. Maar dat gebeurt enkel nadat Marta haar geloof heeft uitgesproken in Jezus als de Messias, de Zoon van God.
Het blijft al met al een merkwaardig verhaal. Een typisch menselijke reactie zou kunnen zijn: moest Lazarus nu werkelijk sterven, en moesten Marta, Maria en de andere familieleden daardoor zoveel verdriet doormaken, ‘gewoon’ opdat zij Gods almacht konden zien en hun geloof bevestigen?
Maar je kan de zaak ook omdraaien. In dit verhaal krijgen lijden en verdriet immers zin: ze zijn een mogelijkheid om ons geloof te bevestigen, te blijven geloven dat God aan liefde en leven uiteindelijk het laatste woord zal geven. In de moeilijke tijden van haar leven zei mijn grootmoeder vaak dat ze haar pijn en haar verdriet opdroeg aan het kruis van Jezus. Daarmee bedoelde ze dat ze haar lijden toevoegde aan Jezus’ lijden op het kruis, in de hoop dat haar lijden net als Jezus’ lijden iets goeds zou teweegbrengen. Sommige mensen waren geschokt toen ze dit hoorden. Lijden heeft toch geen enkele zin? God wil toch niet dat we lijden?
Natuurlijk zit God zich niet te verkneukelen in de ellende van mensen: Zijn Zoon Jezus is één en al liefde, barmhartigheid en oprechte bekommernis om lijdende en uitgestoten mensen. Jezus is helemaal God maar ook helemaal mens, zo blijkt uit het verhaal van Lazarus: Hij huilt om de dood van Zijn vriend, Hij is diep ontroerd door het verdriet van de omstaanders, en Hij huivert als Hij het graf van Lazarus nadert. Maar die ellende – en ook de onze – kan wel zin krijgen als ze, net als bij Jezus, verwijst naar Gods macht die zelfs de dood kan overwinnen. In die zin schonk de manier waarop mijn grootmoeder zin gaf aan haar lijden, haar ook de kracht om dat lijden te dragen. En hielpen we haar meer door haar manier van zingeving dankbaar te aanvaarden dan door geschokt te reageren.
In ons lijden ziet God de gelegenheid om, net als in onze vreugde, Zijn liefde, Zijn kracht en Zijn glorie te tonen. Niet om ermee te pronken: onze God is geen ijdele God. Maar omdat Hij nu eenmaal liefde, kracht en glorie is. Omdat Hij, net als Zijn Zoon, ontroerd is door en weent om ons verdriet. Misschien kan onze band met God soms zelfs sterker zijn in lijden dan in vreugde. Maar dat vraagt om geloof. Kunnen of durven we geloven dat God ons intens nabij is in ons lijden en ons verdriet? Dat Hij aan dat lijden en verdriet niet het laatste woord zal geven? Dat, wanneer Jezus iets aan Zijn Vader vraagt, Zijn Vader het Hem zal geven, ook al is het niet altijd op de manier die we verwachten? Als we Gods glorie, Zijn hartverwarmende Licht van troost en hoop zien, kan dat soms wel eens helpen.
Ik kom terug bij de beginvraag: waarom laat Jezus eerst Lazarus verrijzen, voor Hij later zelf verrijst? Het antwoord is niet dat de verrijzenis van Lazarus belangrijker is, integendeel. Vanuit een diepe liefde voor Zijn vriend en sterk bewogen door het verdriet van de mensen die hem nabij zijn, brengt Hij hem terug tot leven. Maar het gaat hier om één overledene, hoe waardevol die ook is. Door Zijn eigen verrijzenis brengt Jezus hoop, geloof en liefde voor alle mensen, tot op vandaag, tot aan de laatste mens. Als de verrijzenis van Lazarus een mooie rimpeling op het wateroppervlak is, dan is Jezus’ verrijzenis een onstuitbare tsunami. Geen vloedgolf die vernietiging brengt, maar hoop, geloof en liefde. Gods macht is geen menselijke macht: ze is Liefde.
Wim Corbeel (Reacties op dit cursiefje zijn welkom op wim@elisabethparochie.be)
