© Nicu Buculei via wikimedia commons
Ik zag ooit een videoclip die me diep ontroerde en me altijd is bijgebleven. Op het einde van dit artikel deel ik hem graag met jullie. De clip gaat over een man op leeftijd die beseft hoe het verplegend personeel van het woonzorgcentrum, waar hij zijn dagen slijt, hem ziet: als een knorrige, oude man. In het lied ‘See me’ (‘Zie mij’) vertelt hij, aan de hand van zijn levensverhaal, dat hij in feite veel meer is (geweest): kind van zijn ouders, broer en later ook liefhebbende echtgenoot, vader en grootvader. Het straffe aan het lied is dat het gebaseerd is op een gedichtje dat een oude man in de VS ooit neerschreef.
De kern van het nummer is dat mensen altijd veel meer zijn dan wat we op een bepaald moment van hen zien. Dat geldt vooreerst op korte termijn. Iemand die in het verkeer agressief aan je bumper kleeft, kan een rasechte agressieveling zijn. Maar het kan ook iemand zijn die de laatste maanden, weken of dagen veel te veel te verwerken heeft gekregen, of voor wie ontslag dreigt als hij de zoveelste vergadering mist. Of misschien is de chauffeur op weg naar een dierbare die op het punt staat zijn of haar laatste adem uit te blazen. Is dat een excuus om agressief te zijn op de weg? Zeer zeker niet. Maar het helpt je misschien om zelf kalm te blijven en agressie niet met agressie te beantwoorden. En om te beseffen dat jij op een dag misschien zelf die bumperklever zou kunnen zijn.
Ooit zag ik een affiche met min of meer deze boodschap: “Je weet nooit wat er in iemand omgaat. Wees daarom vriendelijk. Altijd.” De boodschap is duidelijk: tracht altijd vriendelijk te zijn voor mensen, ze hebben het misschien al moeilijk genoeg. Het is natuurlijk belangrijk om kordaat te zijn bij grensoverschrijdend gedrag. Maar mensen van nature met een zekere zachtheid, geduld en kalmte benaderen is een houding die vaak meer goed doet dan kwaad. Je weet immers niet altijd waar ze op dat moment staan, of ze al dan niet snakken naar wat liefde, begrip of troost. Het lukt ons niet altijd om rustig te blijven: we zijn ook maar mensen, en we hebben soms zelf meer dan een bord vol. Maar als het wel lukt, waarom zouden we dan kortaf zijn tegen anderen?
Ook op lange termijn loont het om te beseffen dat mensen meer zijn dan wat we er soms van maken. Iemand die er visies op nahoudt, die lijnrecht staan tegenover de jouwe, kan tegelijk een edel hart hebben of een liefhebbende zoon, vader of echtgenoot zijn. Iemand die ons geduld door zijn traagheid of haar steeds weerkerend verhaal op de proef stelt, was vroeger misschien een vlotte man of een boeiende verteller. Dat zien we niet altijd; mogelijk hebben we het zelfs nooit geweten. Maar het is zoals met de zon op een bewolkte dag: het is niet omdat je hem niet ziet, dat hij er niet is. In plaats van je dus te ergeren aan iemand, kan je proberen hem of haar beter te leren kennen. Of je op zijn minst trachten voor te stellen dat hij of zij ook positieve kanten heeft. Nogmaals: ik weet dat we dit niet altijd kunnen opbrengen. Maar we kunnen het wél soms proberen, en zo ook het beste in onszelf naar boven halen.
Mensen zijn altijd meer dan wat we van hen zien of denken. Het goede nieuws is dat dit ook voor ons geldt. Als iemand je kwetst of pijn doet, heb je het recht om hem of haar te vertellen hoe je je daarbij voelt. Als je het gevoel hebt dat iemand alleen maar negatieve zaken in je ziet, kan dat misschien een gelegenheid zijn om jouw goede kanten (nog meer) te laten zien of horen.
Als christen voel ik me in dit verband geïnspireerd door twee evangelieteksten. In een eerste tekst zegt Jezus tot de mensen die een vrouw wegens overspel willen stenigen: “Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.” In een tweede passage vraagt Jezus aan Zijn leerlingen wie volgens de mensen de ‘Mensenzoon’ (een term die Jezus voor Zichzelf gebruikt) is. De leerlingen geven heel wat antwoorden, die allemaal wel logisch klinken. Maar ze gaan niet naar de kern van de zaak. Daarop vraagt Jezus: “Maar jullie, wie zeggen jùllie dat Ik ben?” Daarop antwoordt Simon Petrus: “Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God.” Hij zit er boem pats op.
In mijn ogen worden we elke dag opnieuw uitgedaagd om mensen écht beter te leren kennen, en hen anders (waar mogelijk) het voordeel van de twijfel te gunnen. Voor christenen ligt die uitdaging ook op een dieper niveau: “Wie is Jezus voor mij?”. Onze antwoorden kunnen veelzijdig zijn. Maar als we eerlijk zijn, zit er eigenlijk maar één antwoord boem pats op.
Wim Corbeel (Reacties op dit cursiefje zijn welkom op wim@elisabethparochie.be)
Wil je de videoclip van ‘See me’ bekijken? https://youtu.be/cwXxlXchCdk?is=hSxwgFekWm5ZvHw2
